သတင္းတစ္ပုဒ္ကိုက်နေအာင္စီစဥ္ေရးသားျခင္း
သတင္းေရးနည္းဆိုသည္မွာနားျဖင့္ၾကား၊မ်က္စိျဖင့္ျမင္ခဲ့ရေသာသတင္းကုန္ႀကိမ္းမ်ားကိုလူတိုင္း အလြယ္တကူဖတ္ရႈနားလည္ေအာင္အေခ်ာကိုင္စီစစ္ေရးသားရေသာပညာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။
သတင္းေရးရာတြင္သတင္းစာဖတ္သူတို႔အလြယ္တကူနားလည္ႏိုင္ေသာစကားလံုးကိုေရြးရန္(Choice of word)ႏွင့္အလြယ္တကူသတင္းသိရိွႏိုင္ရန္ပံုစံ(Format)ျဖင့္ေဖာ္ျပရန္လိုသည္။
သတင္းေရးရာတြင္ပထမပိုဒ္(Lead prargraph)သည္အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္သည္။ သတင္းတစ္ပုဒ္လံုးကို အက်ဥ္းခ်ဳံးၿပီးအတိုခ်ဳပ္ကိုအဓိပၸါယ္ေပၚေအာင္အလြယ္ဆံုးစကားလံုးအတိုဆံုး၀ါက်ျဖင့္ဖြင့္ခ်ေဖာ္ျပရေသာစာပိုဒ္ ျဖစ္သည္။ ပထမစာပိုဒ္တြင္၀ါက်တစ္ေၾကာင္း(သို႔မဟုတ္)ႏွစ္ေၾကာင္းျဖင့္သတင္းတစ္ပုဒ္လံုး၏အဓိပၸါယ္ေပၚေအာင္ ေရးရသည္။
တမန္ထိုပထမစာပိုဒ္ပါသတင္းအတိုခ်ဳပ္ကိုညြန္ျပသည့္ဆီေလ်ာ္ေသာေခါင္းစဥ္(Headline or Caption)ကို ပထမစာပိုဒ္အထက္တြင္ေရးသားေဖာ္ျပရသည္။
သတင္းတစ္ပုဒ္ေရးရာတြင္တတ္ႏိုင္သေလာက္(ဘ)ေျခာက္လံုးပါေအာင္ေရးရသည္။
ပထမစာပိုဒ္တြင္မုခ်(ဘ)သံုးလံုး။ ဘာျဖစ္၊ဘယ္မွာ၊ဘယ္တံုးက(What,where,and,When)ပါရမည္။ ပထမစာ ပိုဒ္တြင္၄င္း(ဘ)သံုးလံုးထက္ပို၍(ဘ)မ်ားလွ်င္ပို၍ေကာင္းသည္။
(ဘ)ေျခာက္လံုးတြင္သတင္း၌အေရးအႀကီးဆံုး(ဘ)ကိုပထမစာပိုဒ္တြင္မုခ်ပါေအာင္ထည့္ရသည္။
သတင္းစာေရးရာတြင္သတင္းတြင္အေရးအႀကီးဆံုးအခ်က္အလက္မ်ားကိုပထမဆံုးစာပိုဒ္တြင္ဖြင့္ခ်ေဖာ္ျပရၿပီး အေရး မႀကီးေသာအခ်က္အလက္မ်ားကိုေနာက္မွာေဖာ္ျပရသည္။ဒီလိုအေရးအသားကို ပိရမစ္ေျပာင္းျပန္ (Inverted Pyramid) အေရးအသားဟုေခၚသည္။
သတင္းစာ(Hard News)ႏွင့္ သတင္းေပ်ာ့(Soft News)
သတင္းမွာအေျခခံအားျဖင့္ႏွစ္မ်ဳိးရိွတယ္။ ပထမအမ်ဳိးအစားကေတာ့သတင္းမာ(Hard News)လို႔ေခၚတယ္။ ဒါကိုစက္ရပ္သတင္း(Breaking News)ဟုလည္းေခၚသည္။ အလ်င္စလိုေဖာ္ျပရမယ့္သတင္းကိုဆိုလိုတာပါ။
ယခုခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းျဖစ္ပ်က္တဲ့သတင္းေတြကိုသတင္းစာအေနနဲ႔ေဖာ္ျပတယ္။ဒီလိုသတင္းေတြကို စာဖတ္ပရိသတ္ေတြရဲ႕လက္ထဲကိုအျမန္ဆံုးေရာက္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တယ္။
ဒီသတင္းေတြဟာမီးေလာင္တာျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္၊အစိုးရေၾကညာခ်က္ေတြ၊ရံုးေတာ္ကအမိန္႔ေတြပါခ်င္ပါမယ္။ လက္တေလာေခတ္စားေနတဲ့ေရာဂါသို႔မဟုတ္ လူသိမ်ားသူတစ္ေယာက္မေတာ္တဆမႈနဲ႔ကြယ္လြန္တဲ့သတင္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အားလံုးၿခံဳေျပာရင္သတင္းမာ(Hard News)ဆိုတာအျဖစ္အပ်က္ကိုေျပာတာပါ။
သတင္းေပ်ာ့(Soft News)ဆိုတာကေတာ့Featuresလို႔ေခၚတဲ့သတင္းေဆာင္းပါးေတြပဲျဖစ္တယ္။
ဒီလိုသတင္းေဆာင္းပါးေတြဟာစာဖတ္သူေတြကိုဖတ္ရံုတင္မကဘူး၊သတင္းမွာပါ၀င္တဲ့အေျခအေနကို ဒါမွမဟုတ္အေၾကာင္းအရာကိုအေလးအနက္ထားစဥ္းစားဖို႔အတြက္လည္းေရးသားရတာျဖစ္တယ္။ တခါတရံေတာ့ လည္း သတင္းေဆာင္းပါး(Feature)ေတြဟာေဖ်ာ္ေျဖေရးအတြက္ႏြယ္တာေတြရိွတယ္။ ၿခံဳေျပာရရင္သတင္းေပ်ာ့ (Soft News)ဆိုတာရွင္းလင္းခ်က္ေတြနဲ႔ေရးတာျဖစ္ပါတယ္။
စာေကာင္းေရးရန္နည္းလမ္းမ်ား
(၁) ရွင္းလင္းလြယ္ကူစြာေရးပါ
(၂) အားေကာင္းေသာၾတိယာ(Verbs)ႏွင့္ နာမ္(Nouns)ကိုသံုးပါ။
(၃) ျပပါ၊မေျပာပါနဲ႔(Show,Don't,Tell)
(၄) ကိန္းဂဏန္းမ်ားကို ဂရုတစိုက္ေရးပါ။
(၅) လိုအပ္ေသာစာကိုး၊စကားကိုး(Quotes)မ်ားကိုထည့္သြင္းပါ။
(၆) ကာရံ(Rhythm)ေလးေတြကိုလိုအပ္ရင္ထည့္ေပပါ။
(၇) အသက္၀င္တဲ့ေရးဟန္(Style)ရိွပါေစ။
(၈) သတင္းေရးေကာင္းသူတို႔၏သတင္းအေရးအသားမ်ားကိုေလ့လာပါ။
ဆက္ပါဦးမည္…….
အခ်က္အလက္ႏွင့္ေဆာင္းပါးမ်ားအားလံုးကို အလင္းဆက္ (IR)မွ ပံပိုးကူညီပါသည္။
No comments:
Post a Comment
သင့္ရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္ စကားေလးတစ္ခြန္းဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ ေရွ႕ဆက္ေရးသားရန္ အားေဆးေလး တစ္ခြက္ပါပဲဗ်ာ